مهدی-نصرتی

 مهدی نصرتی |

اقتصاددان|

در حال حاضر  در جهان علاوه بر فعالان بازار آزاد و مشاغل خصوصی، احتمالا بسیاری از دولت‌ها نیز همچون دولت چین در تلاش برای ایجاد ارزهای دیجیتال ملی برای کشور خود باشند. امری که برای ایران هم احتمال آن وجود دارد. در حال حاضر نیز بخش‌هایی در داخل کشور در حال بررسی این امکان هستند. البته بر خلاف تجربه چین، این ارز نمی‌تواند بر مبنای پول ملی ایران باشد، چرا که ریال، ارز معتبری در جهان محسوب نمی‌شود.

به نظر نگارنده، راهکار مناسب برای ایران این است که ارزهای دیجیتالی خود را بر اساس پشتوانه‌ای ارزشمند، مانند طلا عرضه کند. بر این اساس سکه‌های امامی که بانک مرکزی ضرب می‌کند، می‌تواند مبنای تولید ارز دیجتالی ملی برای ایران بشود. البته این یک پیشنهاد رویاپردازانه نیست و در حال حاضر مشایه این ایده در قالب گواهی سکه طلا در بازار بورس در حال واگذاری است. اگر با تدوین سازوکاری، همین گواهی‌ها قابلیت مبادله در خارج از بورس را داشته باشند، خود به خود تبدیل به ارز دیجیتال خواهند شد.

پیشنهاد دیگری که به اعتقاد من برای سیستم اقتصادی ایران مناسب است، ایجاد ارز دیجیتالی با پشتوانه بنزین است. در یکی دو سال اخیر بحث شیوه جدید سهمیه‌بندی بنزین همواره مطرح بوده است و این پیشنهاد بر مبنای سهمیه‌بندی بنزین و آزادی مبادله آن قرار دارد.

در حال حاضر مجلس به دنبال طرحی است که سهمیه بنزین به جای خودروها به افراد اختصاص یابد. این طرح با عدالت سازگاری بیشتری دارد. همچنین در طرح مجلس مقرر شده است که امکان مبادله سهمیه بنزین وجود داشته باشد به گونه‌ای که کسی که مازاد بنزین دارد بتواند آن را به کسی که به بنزین نیاز بیشتری دارد بفروشد. حال اگر تبادل این سهمیه‌ها به صورت غیرمتمرکز و آزادانه باشد، به گونه‌ای که مردم بتوانند این سهمیه‌های بنزین خود را در داد و ستدهای روزمره خودشان به عنوان وجه مبادله کالا استفاده کنند، این خودش تبدیل به یک ارز دیجیتال خواهد شد. که می‌تواند فواید زیادی برای اقتصاد کشور داشته باشد.

علاوه بر این دولت ایران با تدوین قوانینی می‌تواند امکان ایجاد ارزهای دیجیتال خصوصی را هم در داخل کشور فراهم سازد. همانگونه که بیت کوین امروز یک پول خصوصی است. البته بیت‌کوین از نوع ارزهای دیجیتال مبتنی بر ماینینگ (استخراج) و دارای تعداد محدود است. پیشنهادهایی که من مطرح کردم برای ارزهای مبتنی بر کالا است. اما نباید فراموش کنیم که صرف ایجاد پشتوانه ارزشمند برای ارز دیجیتال امکان موفقیت برای آن فراهم نمی‌سازد، اتفاقی که برای دولت ونزوئلا رخ داد و تلاش این کشور برای ایجاد ارز دیجیتال شکست خورد و در صورتی که الزامات کافی برای ایجاد این ارز در ایران مورد تمهید قرار نگیرد، ممکن است که اتفاقات ونزوئلا هم در ایران تکرار شود.