آغاز یک عصر جدید؟

سیمون دنییر-رویترزنوزدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین که روز چهارشنبه هفته قبل آغاز شد تا سه‌شنبه این هفته ادامه دارد و در آن مقامات عالیرتبه حزب انتخاب می‌شوند.


این کنگره مهم‌ترین رخداد سیاسی جمهوری خلق چین و به نوعی شروع برنامه توسعه سیاسی و اقتصادی و سیاست خارجی پنج سال آینده این کشور است و آنچه در آن به‌عنوان برنامه آتی معرفی می‌شود تاثیری بزرگ از جهات مختلف دربر دارد زیرا در گذشته بخش اعظم برنامه‌های معرفی شده اجرا شده و این اطمینان وجود دارد که دولت چین در مسیری که اعلام کرده حرکت خواهد کرد.

همچنین نوزدهمین کنگره حزب کمونیست چین تا روز سه‌شنبه آینده کمیته مرکزی جدید این حزب را معرفی خواهد کرد. انتظار می‌رود این کمیته شی‌جین‌پینگ را برای یک دوره پنج ساله دیگر به‌عنوان دبیرکل حزب انتخاب کند. کمیته مرکزی از یک رئیس، یک دبیر کل، ۲۰ معاون و حدود ۱۳۰ عضو دیگر تشکیل شده است. اکنون دبیرکل کمیته مرکزی کنگره ملی و همچنین دبیرکل حزب کمونیست شی‌جین‌پینگ است که در سال ۲۰۱۳ جانشین هوجین‌تائو شد.

این کنگره قدرتمندترین و بالاترین ارگان و نهاد ملی قانون‌گذاری در چیناست که با حدود ۳۰۰۰ عضو بزرگ‌ترین بدنه پارلمانی جهان را دارد. نخستین کنگره در سال ۱۹۴۹ برگزار شد و از آن زمان هر پنج سال یک‌بار برگزار می‌شود. علاوه بر اجلاس اصلی، کنگره هر سال یک اجلاس برگزار می‌کند. فهرست وظایف کنگره ملی حزب کمونیست بسیار گسترده‌تر از انتخاب دولت است و در واقع تمامی تصمیم‌های سیاسی مهم توسط کنگره اتخاذ می‌شود. عزل و نصب رئیس‌جمهوری و معاونان وی، تصویب، اصلاح و نظارت بر اجرای قانون اساسیو دیگر قوانین مدنی و قضایی، انتخاب راهبرد، چشم‌انداز و برنامه‌های اقتصاد ملی و توسعه فرهنگی و اجتماعی، تصمیم‌گیری در باب انتخاب اعضای کمیته مرکزی حزب، تصویب بودجه دولت، تصمیم‌گیری درباره تاسیس استان و مناطق خودمختار، تصمیم‌گیری در جنگ و صلح و رهبری کل‌قوا از مهم‌ترین وظایف و اختیارات کنگره ملی است.

اعضای کنگره طوری انتخاب می‌شوند که دارای «اعتقاد غیرقابل خدشه»، «موضع‌گیری درست سیاسی» و «کیفیت بالای اخلاقی» باشند. حزب کمونیست چین ۸۹ میلیون عضو دارد.در نخستین جلسه، کمیته مرکزی، ۲۵ عضو دفتر سیاسی را انتخاب می‌کند. دفتر سیاسی سپس اعضای کمیته اصلی را که شامل رهبران ارشد چین هستند برمی‌گزیند. ریاست این کمیته بر عهده رئیس‌جمهوری است.کنگره عمدتا یک نهاد سیاسی است اما این نهاد جهت‌گیری آینده چین را در حوزه‌های مختلف تعیین می‌کند. در دوازدهمین نشست کنگره ملی خلق چین، «رهبر بزرگ» یعنی دنگ شیائوپینگ، آغاز عصر اقتصاد سوسیالیستی بازار محور چین را اعلام کرد و از آن زمان تاکنون، یعنی طی سه دهه، چین که کشوری فقیر بود به دومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شد.

رئیس‌جمهوری کنونی چین در هفدهمین نشست کنگره به عضویت در کمیته اصلی دفتر سیاسی انتخاب شد. پنج سال بعد او دبیرکل حزب کمونیست شد و از سال ۲۰۱۳ در سمت رئیس‌جمهوری قرار گرفته است.تحولات جهانی و موضع‌گیری‌هایی که از سوی رئیس‌جمهوری چین صورت گرفته، سبب شده نشست امسال اهمیت بسیار بالاتری نسبت به نشست‌های قبل داشته باشد. سیاست‌های کلان اقتصادی و سیاسی چین که از سوی رئیس‌جمهوری این کشور برای پنج سال آینده معرفی شد، به تدریج تحولاتی در ساختارهای سیاسی و اقتصادی جهان ایجاد خواهد کرد. در حوزه اقتصادی، کاهش نرخ رشد اقتصاد و حرکت به سمت حضور فعال‌تر در نهادهای بین‌المللی و در حوزه سیاسی، احتمال بالای افزایش نفوذ چین در آسیا و جهان، موردتوجه فعالان هر دو حوزه قرار گرفته است.