توسعه زیرساخت‌ها، گسترش فعالیت های مالی وبازرگانی و گردشگری و سلامت

در سال ۱۳۶۸ براساس تبصره ۱۹ قانون برنامه اول توسعه به دولت اجازه داده شد که در سه نقطه مرزی کشور شامل کیش، قشم و چابهار اقدام به تأسیس منطقه آزاد تجاری کند. چگونگی اداره این مناطق در ۷ شهریور ۱۳۷۲ به تأیید مجلس شورای اسلامی رسید و در تاریخ ۲۱ شهریور ۱۳۷۲ مورد تأیید شورای نگهبان قرار گرفت.درپی این مصوبه سازمان منطقه آزاد کیش کارخود را به عنوان اولین منطقه آزاد کشور در این جزیره آغاز کرد تا جزیره کیش به محلی برای تجارت، کار، سکونت، گردش وتفریح همه ایرانیان تبدیل شود.

سازمان منطقه آزاد کیش از ابتدای کار با  هدفگذاری بر انجام امور زیر بنایی مورد نیاز در جزیره، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال مفید سازنده، جذب سرمایه گذاری های داخلی وخارجی، تنظیم بازار کار و کالا، حضور فعال در بازارهای جهانی به منظور توسعه صادرات غیر نفتی، تدارک مقدمات تولید کالاهای صنعتی و راه اندازی صنایع تبدیلی ، توسعه جزیره کیش به عنوان منطقه ای شاخص و دریچه ای برای تعاملات اقتصادی ملی وبین المللی را در دستور کار قرارداد.از آغاز فعالیت جزیره کیش به عنوان منطقه آزاد تاکنون سیرتوسعه این منطقه آزاد از شتاب خوبی برخوردار بوده است.جزیره ای که در دوران شاهنشاهی تنها محلی برای تفرج خانواده سلطنتی وبرگزاری جشن ها بود امروز به پایلوت گردشگری کشور تبدیل شده است .

 

سیر پیشرفت اقتصادی کیش

تولید ناخالص داخلی جزیره کیش در یک دوره ۱۲ ساله به قیمت ثابت سال ۱۳۸۳، به طور متوسط سالانه ۹٫۲ درصد رشد داشته است که از متوسط رشد تولید ناخالص داخلی کشور به قیمت پایه در همین دوره (۳٫۸ درصد) بیشتر است. در این دوره، سهم جزیره کیش از تولید ناخالص داخلی استان هرمزگان و کل کشور به ترتیب از ۱۷٫۵۹ و ۰٫۳۳ درصد به ۲۷٫۷۴ و ۰٫۶۳ درصد افزایش یافته و لذا توسعه منطقه آزاد کیش موجب افزایش سهم این منطقه از تولید ناخالص داخلی استان هرمزگان و کل کشور شده است. نکته در خور تأمل آن است که سهم جزیره کیش از تولید ناخالص کشور بیشتر از استان‌های خراسان شمالی و جنوبی است و به استان چهار محال بختیاری با نعمت های طبیعی فراوان بسیار نزدیک است.

در حوزه اشتغال، بطور کلی می‌توان گفت وضعیت بازار کار جزیره کیش، نسبت به نقاط شهری کشور و نقاط شهری استان هرمزگان بهتر است. بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران، نرخ مشارکت در جزیره کیش در مقایسه با استان‌های کشور بالاترین و نرخ بیکاری آن در مقایسه با استان های کشور کمترین نرخ است. نرخ مشارکت در بازار کار جزیره کیش معادل ۵۱٫۳ درصد است که در مقایسه با نقاط شهری کشور (۳۷٫۶ درصد) و نقاط شهری استان هرمزگان (۳۹٫۶ درصد) به مراتب بیشتر است. نرخ بیکاری در این جزیره بسیار پایین و در حد ۴٫۱ درصد است. تفکیک جنسیتی بازار کار گویای آن است که وضعیت اشتغال و نرخ مشارکت جزیره کیش به تفکیک مرد و زن در مقایسه با نقاط شهری کشور و نقاط شهری استان هرمزگان بهتر است.

بررسی روند تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در جزیره کیش نشان می‌دهد که در یک دوره ۳۲ ساله متوسط رشد سالانه تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در این منطقه به قیمتهای ثابت سال ۱۳۷۶، ۶٫۳ درصد بوده است. رشد سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان بیش از بخش ماشین‌آلات بوده است.  متوسط رشد سرمایه‌گذاری به قیمتهای ثابت سال ۱۳۷۶، در بخش ساختمان و ماشین‌آلات به ترتیب ۶٫۸ و ۰٫۷ درصد می‌باشد. روند تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در دوره مذکور نشان می‌دهد که در هر دوبخش ساختمان و ماشین‌آلات، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص از سال ۱۳۶۲ تا سال ۱۳۷۰ به دلیل مسائل جنگ تحمیلی، با نوسانهای اندکی روند کاهشی داشته است اما از سال ۱۳۷۰، تغییر جهت داده و با تصویب قانون چگونگی تشکیل و اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی جمهوری اسلامی ایران درسال ۱۳۷۲ و فعال شدن امکانات برای افزایش سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاری در کیش روندی فزاینده داشته است.

 

۲۵۱ هزار میلیارد ریال سرمایه گذاری در ۲۰۵ پروژه

از سال ۱۳۷۵ تا کنون، بیش از ۲۰۵ پروژه بزرگ سرمایه‌گذاری در حوزه ساخت و ساز در کاربری‌های مختلف نظیر هتل، مسکونی، تجاری، فرهنگی، تفریحی، ورزشی، آموزشی، بانک، خدماتی، اداری و نمایشگاهی در سطح جزیره تعریف شده است. حجم سرمایه‌گذاری صورت گرفته در پروژه‌های مذکور بیش از ۲۵۱ هزار میلیارد ریال بوده است.

توسعه خوب صنایع غیرآلاینده درسه حوزه دریایی، پزشکی ودارویی و صنایع نفت وگاز

توسعه فعالیت‌های اقتصادی جزیره کیش در بخش صنعت از طریق جانمایی شهرک‌های صنعتی انجام شده است. هدف از ایجاد شهرک‌های صنعتی، توسعه صنعت در خارج از مناطق مسکونی است تا تاثیرات منفی فعالیت‌های صنعتی بر ساکنین و گردشگران جزیره کیش را به حداقل برساند. در این راستا حدود ۲۰۵ هکتار زمین در ۶ شهرک صنعتی در اختیار فعالین این حوزه قرار گرفته است. از این میزان، ۱۴۴ هکتار در اختیار کاربری صنعتی، ۲۲ هکتار انبار، ۲۲ هکتار خدمات صنعتی، ۱۵ هکتار کشاروزی و حدود ۲ هکتار در اختیار کاربری خدماتی-تعمیرگاهی قرار گرفته است. در مجموع ۶۳۹ قطعه واگذارشده، ۴۲۴ قطعه فعال، ۹۰ قطعه غیرفعال و ۱۲۵ قطعه در حال ساخت هستند. میزان اشتغال ایجاد شده در واحدهای صنعتی منطقه بالغ بر ۳۶۷۳ نفر بوده است. بیشترین متوسط اشتغال ایجاد شده مربوط به تولید شناور و خدمات دریایی، پزشکی و دارویی و صنایع نفت و گاز است.

 

گسترش فعالیت های مالی وبازرگانی

در حوزه بازرگانی، جزیره کیش دارای ۲۰ مجتمع تجاری شامل ۳ هزار و۲۳ واحد تجاری است که از این تعداد ۸۱ درصد آنها فعال و ۱۹  درصد غیر فعال هستند. همچنین در جزیره کیش ۱۲ مجتمع خدماتی با بیش از یک هزار و ۵۵ واحد در حال فعالیت است.

تشکیل اداره استاندارد گام ارزشمندی درجزیره کیش درجهت تسهیل، تسریع و ارتقاء سطح کیفیت محصولات تولیدی و ارائه خدمات صادرات و واردات در منطقه، استانداردسازی واحد های تولیدی و خدماتی به منظور کنترل و ارتقاء کیفیت محصولات و خدمات بوده است.

در حوزه بازارهای پولی و مالی، در حال حاضر تعداد ۳۰ بانک و ۴ موسسه مالی و اعتباری در قالب ۷۱ شعبه و ۱۸ باجه ، ۱۰ شرکت بیمه و ۳۵ نمایندگی بیمه و همچنین تالار بورس اوراق بهادار و بورس کالا در منطقه آزاد کیش مشغول به فعالیت هستند. تالار بورس منطقه‌ای کیش در اردیبهشت ماه ۱۳۸۴  پیرو قانون برنامه چهارم توسعه در خصوص ایجاد بورس های منطقه ای تشکیل شد. ارزش کل معاملات سهام و حق‌تقدم این تالار در سال ۱۳۹۶ بیش از ۱۵۸ هزار میلیارد ریال بوده است.

 

 توسعه زیرساخت ها شهری، حمل ونقل، تفریحی، زیربنایی، انرژی و ورزشی

در حوزه حمل و نقل نیز جزیره کیش طی چهل سال گذشته پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است. فرودگاه بین المللی کیش یکی از فعال‌ترین و اقتصادی‌ترین فرودگاه‌های ایران و چهارمین فرودگاه کشور از نظر حجم عملیات پروازی و تردد مسافرین است. از این فرودگاه به ۱۵ مسیر داخلی، شامل تهران، ۱۲ مرکز استان و ۲ منطقه آزاد و ویژه اقتصادی کشور، پروازهای منظمی انجام می شود. به علاوه اقدامات توسعه‌ای در خصوص افزایش مسیرهای داخلی مد نظر قرار گرفته است. همچنین، این فرودگاه جزیره کیش را از طریق مسیرهای بین المللی دبی، ترکیه، عراق، عمان و سایر کشورهای منطقه به شبکه گسترده حمل و نقل جهانی پیوند می دهد. شایان ذکر است ترمینال اختصاصی بین المللی فرودگاه کیش با ظرفیت ۴ ونیم میلیون مسافر در سال به زودی به بهره برداری خواهد رسید.

پایانه جدید مسافری بندرگاه تجاری کیش با سطح اشغال ۷هزار و ۵۰۰ مترمربع و مساحت ۱۲هزارمترمربع و ظرفیت پذیرش روزانه ۳هزار و۵۰۰ مسافر، در ۳ طبقه، شامل فضاهای اداری، سالن VIP ، بانک، باجه های فروش بلیط، گمرک، رستوران، فضاهای فروشگاهی و رفاهی متعدد، سالن های انتظار سیستم های تهویه مطبوع کاملاً هوشمند و پیشرفته و سیستم های ایمنی و امنیتی است.

احداث شبکه انتقال فاضلاب و۴ تصفیه خانه ،  ساخت دو نیروگاه آب وبرق، طرح تکمیل دکل های مخابراتی، احداث وتوسعه شبکه فیبرنوری، احداث پست های برق جی آی اس، احداث مخزن هوایی تعادل فشار آب،اجرای بزرگراه خلیج فارس و روشنایی خورشیدی این پروژه، ساخت پژوهشکده محیط زیست، فرهنگسرهای کیش، ساخت وتعریض موج شکن های بندر به همراه نصب واجرای سیستم اعلام و اطفاء حریق ، احداث ،تجهیز ونگهداری ۳۱ مدرسه ، ساخت پارک های ساحلی وشهری، اجرای زیرساخت های شهری وانرژی در بخش های مختلف مسکونی، تجاری و اماکن عمومی کیش، احداث مجموعه ورزشی المپیک وتوسعه ونگهداری از این مجموعه، احداث فرودگاه وبندر هندورابی، احداث بیمارستان کیش، اجرای پروژه های درمانی، رفاهی ، اداری ، نظامی و آموزشی، اجرای اسکله های تفریحی ، صیادی و تجاری به همراه سازه ها وتجهیزات پشتیبانی ، ساخت و توسعه مستمر تجهیزات،باند و سازه های فرودگاهی ، ساخت پلاژهای مجزا برای بانوان وآقایان، توسعه ناوگان هوایی وخطوط پروازی شرکت هواپیمایی کیش، افزایش تعداد ایرلاین ها به ۱۶ شرکت و ۴ شرکت هلی کوپتری و…… تنها بخش هایی از اقدامات گسترده انجام شده درحوزه های زیربنایی، خدماتی، عمرانی، شهری، رفاهی، ورزشی وتفریحی درجزیره کیش است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به همت سازمان منطقه آزاد کیش اجرا شده است.

جزیره کیش پیشرو در توسعه گردشگری کشور

توسعه گردشگری یکی از ماموریت های مهم سازمان منطقه آزاد کیش است. جزیره کیش به واسطه ظرفیت های بسیارطبیعی محل مناسبی برای جذب گردشگر وسرمایه گذاری دراین حوزه است. وجود ۵۱ هتل و مجموعه اقامتی با بیش از ۱۲ هزار و۸۰۰ تخت که ۷ درصد از ظرفیت اقامتی کشور را به جزیره کیش اختصاص داده است از یک سو و ۵۰ هتل دردست احداث از سویی دیگر مبین جایگاه این منطقه آزاد کشور درحوزه گردشگری است.

درحال حاضر۲۷۷ مرکز پذیرایی ، ۲۲ کلوپ تفریحات دریایی،  ۱۱ شناور تفریحی وآکواریوم ، ۲۸ مرکز گردشگری تک برند و۳ جنگ شبانه و ۱۳۷ دفتر خدمات مسافرتی وگردشگری درجزیره کیش درحال فعالیت هستند.

درمجموع بیش از ۶هزار و ۲۰۰ نفر درمراکز گردشگری جزیره کیش مشغول به کار وخدمات دهی به شهروندان وگردشگران هستند .این حجم از اشتغال زایی آن هم تنها در حوزه گردشگری به واسطه رویکرد مدبرانه در تعیین ماموریت گردشگری برای کیش ، جذب سرمایه گذاری، امکانات ایجاد شده و نظارت برحفظ کیفی وکمی خدمات دهی ایجاد شده است.

 

 گردشگری سلامت؛ فرصتی ارزشمند برای کیش وکشور

کشور ما به لحاظ وجود پزشکان توانمند وپیشرفت های چشمگیر درحوزه پزشکی از شرایط مطلوبی در زمینه گردشگری سلامت برخوردار است . این موضوع درکنار هوای پاک، همجواری با دریا و طبیعت زیبا ی جزیره کیش و همچنین هزینه های پایی درمانی، پتانسیل خوبی برای  توسعه گردشگری سلامت درجزیره کیش است. علاوه بر این موارد ،عدم نیاز به دریافت روادید مهمترین مزیت جزیره کش برای تبدیل شدن به قطب گردشگری سلامت درمنطقه است.

این ظرفیت درسال های اخیر به خوبی درجزیره کیش دیده شده است و با توسعه زیرساخت های درمانی وبهره گیری از حضور پزشکان داخلی وخارجی تلاش شده زمینه های اعتماد سازی وجذب گردشگر درمانی به کیش فراهم شود .

راه اندازی مرکز درمان سرطان با استفاده از توانمندی پزشکان داخلی و پزشکان ایرانی خارج از کشور به مدیریت پروفسور جوان و همچنین راه اندازی دفتر منطقه ای ارجاع بیمار درکشور عمان از اقدامات اثرگذار درجذب گردشگر درمانی به کیش بوده است.

درپی این اقدامات در سال جاری ۱۰۷ گردشگر خارجی از کشورهای مختلف از خدمات درمانی  بیمارستان کیش بهره مند شدند. درهمین سال  ۸۳ گردشگر عمانی هم برای دریافت خدمات درمانی بیمارستان کیش  را برگزیدند.

بیمارستان کیش درحال حاضر دارای ۶۴ تخت ، ۳۰ رشته تخصصی و۱۱ رشته فوق تخصصی خدمات پزشکی ودرمانی است و بالغ بر۱۷۰ پزشک متخصص وفوق تخصص پروازی به صورت دوره ای و ۱۳ پزشک عمومی ومتخصص ساکن   ومقیم به بیماران ومراجعان خدمات ارائه می کنند.

وجود امکاناتی نظیز فیبرو اسکن، ام آر آی، سیتی اسکن ۶۴ اسلایس مدرن، رادیولوزی ۴ بعدی دیجیتال، پد هلی کوپتری استاندارد و تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی که دربیمارستانهای شهرهای بزرگ کشور وجحود دارد بیمارستان کیش را به مرکز درمانی تخصصی در منطقه و جنوب کشور تبدیل کرده است.

 

شاخصه های فرهنگی، یکی از جاذبه های گردشگری جزیره کیش

آرامش وامنیت به زعم بسیاری از شهروندان وگردشگران مهمترین نقطه قوت این منطقه آزاد کشور است. توجه به هنجارهای اجتماعی ، آموزش به شهروندان وگردشگران در کنار نظارت همه جانبه ومستمر باعث شده است جزیره کیش به لحاظ رفتارهای اجتماعی وترافیکی به منطقه ای نمونه درکشور تبدیل شود.

درکنار ویژگیهای فرهنگی، برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری نیز از برنامه هایی است که حضوروسکونت چهره های شاخص فرهنگی وهنری را درکیش افزایش داده است .

مسابقات قرآن، اذان وحدیث، جشنواره های تئاتر، موسقی، فیلم کوتاه ، شعر وداستان ، بزرگداشت شخصیت های برجسته کشور، نامگذاری وگرامیداشت ۲۰آبان به عنوان روزکیش ، برپایی مستمر کنسرت های موسیقی ، گرامیداشت اعیاد ومراسم مذهبی، برگزاری آیین های سوگواری محرم با حضور اقوام مختلف ایرانی، اجرای آیین های سنتی و ملی، اجرای جشن ها وبرنامه های محلی، برگزاری دوره های مختلف آموزشی در ۷ فرهنگسرا، وجود بیش از ۴۲ هزار و۵۰۰ جلد کتاب درکتابخانه های جزیره و برگزاری هفتگی نشست های فرهنگی وهنری ودوره های آموزشی برای کیشوندان بخشی از برنامه های حوزه فرهنگی وهنری درجزیره کیش است که علاوه بر این برنامه ها، بخش خصوصی نیز درحوزه های فرهنگی و برگزاری رویدادهای هنری فعالیت های چشمگیری درجزیره کیش دارند.