بهره‌وری سرمایه شرکت‌ «سیمان‌شمال»  طی سال ۹۳ بهترین آمار خود یعنی شاخص ۲۰۵درصدی را از خود برجای گذاشت که نسبت حدود ۸۰درصدی را فراتر از اهداف برنامه پنجم به ثبت رساند اما بهره‌وری سرمایه در شرکت‌های سیمانی از سال ۹۳ به بعد با کاهش چشم‌گیری مواجه شد.

به گزارش رتبه‌آنلاین، داوران هشتمین جشنواره ملی بهره‌وری پس از ارزیابی عملکرد کارخانه‌های فعال در حوزه تولید سیمانم و محاسبه «بهره‌وری هزینه نیروی کار» و «بهره‌وری سرمایه» آنها و مقایسه این آمار با اهداف برنامه پنجم توسعه و میانگین کل صنعت سیمان کشور، کارنامه بهره‌وری کارخانه‌های این حوزه را منتشر کردند.

بهره‌وری سرمایه 

بر پایه این گزارش، داوران مبنای ابتدایی این ارزیابی را سال ۸۷ و عدد آن را برابر ۱۰۰ تعیین کردند و مابقی سال‌ها تا سال نهایی این ارزیابی یعنی سال ۹۴، میزان بهره‌وری هزینه نیروی کار مورد بررسی قرار گرفته است.

در این گزارش بر عملکرد شرکت «سیمان‌شمال» و آمارهای بهره‌وری تمرکز کرده تا نسبت شاخص‌های بهره‌وری این شرکت با اهداف برنامه پنجم توسعه و میانگین کل صنعت سیمان بدست آید.

بر اساس جدول زیر، بهره‌وری سرمایه در شرکت «سیمان شمال» سال‌های ابتدایی بهره‌وری سرمایه را نسبت به شاخص سال پایه یعنی (۱۰۰=۸۷) بسیار ضعیف‌تر آغاز کرد.

این شرکت طی سال‌های ۸۸-۸۹ با ثبت شاخص ضعیف ۷۴درصد و ۶۹درصد در واقع یکی از ضعیف‌ترین عملکرد‌هایی را از خود به ثبت رساند که آمار اهداف برنامه پنجم توسعه و میانگین کل صنعت از این شاخص‌ها بسیار بالاتر وبدند.

سال آغازین رشد بهره‌وری سرمایه شرکت سیمان شمال را می‌توان سال ۹۰ دانست چراکه با ثبت شاخص ۱۱۶درصدی حدود ۴۵درصد نسبت به سال گذشته آن یعنی سال (۶۹=۸۹سال) وضعیت بهره‌وری خود را بهبود بخشید ضمن آنکه این شاخص در مقایسه با برنامه پنجم نیز بالاتر رفت و عملکرد قابل دفاعی برای این شرکت شد.

بر پایه این گزارش،‌ سال‌های پس از ۹۰ نشانگر رشد بهره‌وری سرمایه در این شرکت بود چراکه سالانه شاخص بهره‌وری نسبت به سال گذشته خود دچار رشد محسوسی بود.

در سال ۹۱، با وجود آنکه شاخص میانگین برنامه پنجم توسعه ۱۱۷درصد و میانگین کل صنعت ۱۲۱درصد بود، این شرکت توانست باردیگر با رشد ۴درصدی، شاخص بهره‌وری سرمایه خود را به ۱۲۰درصد برساند.

روند مثبت این شرکت در سال ۹۲ نیز ادامه‌دار بوده و شاخص بهره‌وری سرمایه آن به ۱۶۲درصد رسید و اینبار توانست با فاصله بیشتری بهره‌وری خود را به رخ رقیبان بکشند زیرا این شاخص در اهداف برنامه پنجم توسعه ۱۲۶درصد و در میانگین کل صنعت سیمان حدود ۱۲۹درصد اعلام شده بود.

بر همین اساس، بهره‌وری سرمایه شرکت‌ «سیمان‌شمال»  طی سال ۹۳ بهترین آمار خود یعنی شاخص ۲۰۵درصدی را از خود برجای گذاشت که نسبت حدود ۸۰درصدی را فراتر از اهداف برنامه پنجم به ثبت رساند اما بهره‌وری سرمایه در شرکت‌های سیمانی از سال ۹۳ به بعد با کاهش چشم‌گیری مواجه شد چراکه نبود بازار ساخت‌وساز داخلی و کاهش سطح تقاضای بین‌المللی باعث گسترش فضای رکودی بر سطح بازار شد؛ در سال ۹۴ شاخص بهره‌وری این شرکت با کاهش ۵۰درصدی به ۱۵۵درصد نزول یافت و این درحالی بود که طبق برنامه پنجم توسعه میانگین شاخص بهره‌وری سرمایه باید بر شاخص ۱۳۰درصد می‌ایستاد.

بهره‌وری هزینه نیروی کار

نگاه اجمالی به حدول بهره‌وری هزینه نیروی کار،‌ به صورت سینوسی بوده و هیچگاه این شرکت در تثبیت یا افزایش روند سال اوج خود موفق نبوده است؛ بر همین اساس شرکت «سیمان‌شمال» در سال ۸۸ توانست با ثبت شاخص ۱۲۸درصدی نسبت به سال پایه پیشه بگیرد ضمن آنکه اهداف برنامه پنجم توسعه نیز در این سال بر شاخص ۱۰۵ درصد ایستاده بود، اما میانگین بدست آمده از کل صنعت سیمان گویای وضعیت نامناسب این شرکت‌ها بوده چراکه بهره‌وری هزینه نیروی کار بر شاخص ۹۳ قرار گرفت.

نخستین حرکت سینوسی این شرکت در سال ۸۹ رقم خورد در سالی که بهره‌وری کاهش یافت،‌ با آنکه این کاهش تنها یک درصد بوده اما میزان بهره‌وری در برنامه پنجم توسعه با ۵ درصد رشد به شاخص ۱۱۰درصد رسید و همچنین میانگین کل صنعت نیز با ۱۰درصد رشد،‌ به ۱۰۳درصد رسید.

بر پایه این گزارش، پس از نخستین کاهش در روند کلی حرکت سینوسی این شرکت در شاخص بهره‌وری، نوبت به افزایش نرخ بهره‌وری می‌رسد که حدود ۴۷درصد نسبت به سال گذشته آن رشد پیدا کرد؛ بنابراین شاخص بهره‌وری شرکت سیمان شمال به ۱۸۰درصد رسید که نسبت به اهداف برنامه پنجم توسعه که در سال (۱۱۵=۹۰) بود حدود ۶۵درصد بیشتر و در مقایسه با مجموع آمار این صنعت نیز که بر پایه شاخص ۱۱۰ ایستاده بود،‌ حدود ۷۰درصد افزایش بهره‌وری را از خود برجای گذاشت.

بر اساس این گزارش با آغاز سال ۹۱، باردیگر بهره‌وری این شرکت با وجود افزایش شاخص بهره‌وری برنامه پنجم توسعه (۱۲۱ درصد) و میانگین صنعت سیمان (۱۰۸ درصد) نسبت به سال گذشته خود با ۴درصد کاهش، شاخص بهره‌وری هزینه نیروی کار خود را به ۱۷۶درصد رساند.

این روند سینوسی ادامه‌دار به گونه‌ای است که سال ۹۲، بهترین رکورد و میانگین بهره‌وری هزینه نیروی‌کار شرکت سیمان‌شمال بدست آمد، بر همین اساس این شرکت با ثبت شاخص ۲۲۸درصدی حدود ۱۰۰واحد بیشتر شد.

در ادامه مقایسه این روند شاهد آن هستیم که پس از سال ۹۲، سال سقوط بهره‌وری هزینه نیروی کار آغاز می‌شود و طی سال‌های ۹۳ و ۹۴ به ترتیب میزان بهره‌وری به ۲۰۷ و ۱۱۰ درصد می‌رسد اما این درحالی است که شاخص بهره‌وری در برنامه پنجم توسعه حدود ۱۳۱درصد و ۱۳۶درصد تعیین شده است.

مقایسه میانگین این شاخص با میانگین کل صنعت گچ گویای آن است که وضعیت شاخص کل صنعت وضعیت جالبی را تجربه نکرده و در مقایسه‌های سالانه بین ۸۸-۹۴ همیشه با تفاوت فاحش بین شاخص‌ها همراه بوده است.

مرکز مدیریت بهره وری ایران با راه اندازی سامانه ملی اندازه گیری شاخص های بهره وری ایران در حال حاضر تنها پایگاه داده در سطح کشور است که اطلاعات اقتصادی و بهره‌وری بیش از ۵۰۰۰ بنگاه اقتصادی در ۵۲ رشته فعالیت در اختیار دارد.

این کارنامه تنها شامل ۳ شاخص اصلی بهره‌وری بوده که برای اعضای این مرکز به صورت رایگان صادر می‌شود، اعضایی که متقاضی سطح بالاتری از اندازه‌گیری، تجزیه و تحلیل شاخص‌های اقتصادی و بهره‌وری هستند.