تا سال ۲۰۲۵ میلادی سهم خودروسازان چینی در بازار ایران به مرز ۹ درصد ‌می‌رسد

بدون تحریم تا سال ۲۰۲۵ میلادی ایران می تواند روزانه ۳ میلیون خودرو تولید کند 

اولین دلیل ورود خودروسازان چینی به ایران تحریم های غرب علیه ایران بود

 مونا مشهدی رجبی |از آنجا که صنعت خودروسازی یکی از صنایع بسیار مهم و کلیدی در اقتصاد ایران است، پیش بینی وضعیت آینده آن در سال‌های آتی نه تنها برای فعالان این صنعت بلکه برای تمامی فعالان اقتصادی اهمیت زیادی دارد. درطرح صنعت خودروسازی ایران در سال ۲۰۲۵ میلادی آمده است: صنعت خودروسازی ایران درسال ۲۰۲۵ میلادی به بزرگترین صنعت خودروسازی منطقه تبدیل می شود و از نظر شمار خودروهای تولیدی جایگاه پنجم خاورمیانه و جایگاه یازدهم دنیا را به خود اختصاص خواهد داد. این هدف تنها از راه تمرکز روی طرح های توسعه ای، افزایش قدرت رقابت و توسعه تکنولوژیکی در این زمینه مهیا می‌شود.

این طرح درسال‌های اخیر به عنوان یک دستورالعمل اجرایی در صنعت خودروسازی مطرح شده است و بر مبنای آن تا پایان دوره مورد نظر باید ایران بتواند سالانه ۳ میلیون دستگاه خودرو تولید کند.

البته در بخشی از این طرح به مساله تحریم‌های غرب و تاثیر آن روی سرعت رشد صنعت خودروسازی هم اشاره شده است. تحریم ها می تواند مانع رشد سریع صنعت خودروسازی شود و به همین دلیل اگر تحریم‌های مختلف تا سال ۲۰۲۵ میلادی دراقتصاد ایران ماندگار شود، ایران خواهد توانست سالانه ۲ میلیون دستگاه خودرو را به بازار عرضه کند. در این شرایط نرخ رشد تولید خودرو درصنعت خودروی ایران برابر با نرخ رشدی خواهد بود که صنعت خودروسازی درسال ۲۰۱۱میلادی و درجریان تحریم های اقتصادی آن سال‌ها تجربه کرده بود.

باید درنظر داشت که صنعت خودروسازی ایران هم اکنون با ضعف‌های زیادی روبرو است که مهمترین و تاثیر گذارترین آنها عبارتند از دسترسی ناکافی به منابع مالی، وضعیت مالی ضعیف و کیفیت پایین خودروها  در ازای قیمت بالایی که مردم برای خرید ان باید بپردازند.

 

ورود خودروسازان چینی به ایران

از سال ۲۰۱۰ میلادی شرکت‌های خودروسازی چینی  تولید در بازار ایران را آغاز کردند. اولین دلیل ورود آنها به ایران تحریم های غرب علیه ایران بود  که مانع از همکاری شرکت‌های اروپایی و امریکایی با ایران می شد. شرکت چری اولین خودروساز چینی بود که محصولاتش را در بازار ایران فروخت ولی به تدریج بر شمار برندها اضافه شد. هم اکنون ۱۰ برند خودروسازی چینی در بازار ایران فعالیت می کنند و در مجموع ۳۰ مدل خودرو را  با قیمت‌های مختلف در اختیار مصرف کننده ها قرار می دهند. مطالعات نشان می دهد هم اکنون ۱ درصد از بازار خودروی ایران در اختیار شرکت‌های چینی است  ولی انتظار می رود تا سال ۲۰۲۵ میلادی این سهم به مرز ۹ درصد برسد .

 

سال واردات تولید
۲۰۱۰ ۲ ۵
۲۰۱۱ ۲ ۱۱
۲۰۱۲ ۴ ۴۵
۲۰۱۳ ۱۱ ۳۵
۲۰۱۴ ۱۱ ۷۰
۲۰۱۵ ۱۲ ۷۵
۲۰۱۶ ۱۰ ۷۷
۲۰۱۷ ۱۳ ۷۹

 پیش بینی تولید در سال ۲۰۲۵

بررسی  روند تغییر تولید خودرو از سال ۲۰۰۰ میلادی تا کنون و پیش بینی این روند تا سال ۲۰۲۵ میلادی  نشان می دهد که تحریم های اقتصادی می‌تواند تاثیر چشمگیری در روند رشد تولید داشته باشد. طبق برآورد بدون وجود تحریم های اقتصادی  تا سال ۲۰۲۵ میلادی ایران می تواند روزانه ۳ میلیون خودرو تولید کند  که با تداوم تحریم‌ها تولیدش یک میلیون دستگاه کم می شود  ولی با توجه به وضعیتی که هم اکنون در بازار حاکم است ، تا سال ۲۰۲۵ میلادی و در صورت تداوم تحریم‌های اقتصادی علیه ایران شاید توان تولید ایران به کمتر از ۱.۵ میلیون هم برسد همانطور که  دلیل آن فشار مالی  و تحریم بانکی و عدم همکاری شرکت‌های خودروسازی خارجی است.

در این گزارش تاکید شده است که تحریم‌های اقتصادی تاثیر بسزایی روی سرعت صنعت خودرو و تصمیم گیری های آتی این صنعت دارد. تصمیم گیری درمورد استراتژی هایی که در این صنعت به کار گرفته می شود تنها با  توجه به زیر ساختهای موجود برای صنعت و گزینه های پیش رو– به دلیل فشارهای خارجی – انجام می‌شود.از گزینه‌های پیش روی صنعت خودروسازی می توان به انعقاد قراردادهای جوینت ونچر با شرکت‌های فرانسوی یا المانی یا چینی اشاره کرد. گفته می شود محتمل ترین کشور برای انعقاد این قراردادها  کشور المان است  با وجود اینکه فرانسه و چین سابقه همکاری دیرینه ای با ایران دارند. با توجه به این  مساله که صنعت خودروسازی همچنان یکی از اصلی ترین و مهمترین صنایع در ایران خواهد بود، در سال‌های اتی باید تمرکز روی استفاده از سیاستی باشد که بالاترین بهره وری را در صنعت ایجاد می کند و زمینه را برای رشد تولید فراهم خواهد کرد.

سال چشم انداز ۲۰۲۵ چشم انداز با تحریم وضعیت واقعی
۲۰۱۰ ۱.۴ ۱.۴ ۱.۴
۲۰۱۲ ۱.۵ ۰.۷ ۰.۷
۲۰۱۴ ۱.۷ ۱ ۱.۲
۲۰۱۶ ۱.۹ ۱.۲ ۱
۲۰۱۸ ۲.۱ ۱.۴ ۰.۷
۲۰۲۰ ۲.۲ ۱.۶ ۰.۸
۲۰۲۲ ۲.۴ ۱.۷ ۱
۲۰۲۴ ۲.۷ ۱.۸ ۱.۱
۲۰۲۵ ۳ ۲ ۱.۳

 

سناریوهای پیش روی صنعت خودروسازی ایران

با وجود اینکه طرح های و استراتژی های زیادی برای توسعه صنعت خودروی ایران تهیه شده است و برای اجرا شدن انها تلاش می شوی ولی  پیش بینی آینده صنعت خودروسازی ایران کار دشواری است زیرا شرایط اقتصادی ایران در آینده تحت تاثیر تحریم ها با چالشهای زیادی روبرو خواهد شد. اما تمامی کارشناسان بر این باورند که صنعت خودروسازی ایران تا سال ۲۰۲۵ میلادی یکی از صنایع کلیدی در اقتصاد کشور است. آنها بر این باورند سهم خودروهای چینی در بازار ایران کاهش پیدا می کند و خودروسازان ایرانی می توانند سهم خود را در بازار افزایش دهند. اگر زمینه برای انعقاد قراردادهای جوینت ونچر بین خودروسازان ایران و شرکت‌های غربی فراهم شود، روند رشد صنعت خودروسازی در کشور تسریع خواهد شد.

چندین سناریو برای آینده صنعت خودروسازی ایران وجود دارد که مهمترین آنها را در این بخش می بینید.  در اغلب سناریوها تاثیر فاکتورهای کلان اقتصادی بسیار پر رنگ است و اهمیت توجه به آنها بسیارجدی است.

 

سناریوهای پیش روی صنعت خودروسازی ایران

نتیجه

توضیح سناریو

تا سال ۲۰۲۵،تولید خودرو به ۳ میلیون دستگاه می‌رسد

صنعت خودروسازی برای دولت هم از نظر اقتصادی و هم از نظر سیاسی اهمیت زیادی دارد. از طرف دیگر زیر ساخت قدرتمندی برای  رشد تولید در این صنعت وجود دارد. شرکت‌ها ی خودروسازی ایران با توجه به ظرفیتهای تکنولوژیکی و زیر ساختهای صنعتی می توانند تولید را افزایش دهند ولی موانع مالی در بسیاری از موارد سد راه پیشرفت انها است. صنعت خودروسازی بتواند به هدف طرح ۲۰۲۵ برسد
تا سال ۲۰۲۵،تولید خودرو به مرز ۲ میلیون دستگاه می رسد در این وضعیت صنعت خودروسازی زنده می کند با وجود اینکه  فعالیتهای تحقیق و توسعه مورد نیاز برای افزایش نرخ رشد تولید بسار کمتر از نیاز انجام می شود. در این شرایط تعرفه ها در صنعت خودرو بسیار بالا خواهد بود و شرکت‌های بزرگ خودروسازی که در وضعیت انحصاری کار می کنند  از شرایط بازار  منتفع خواهند شد. ایران با روند کنونی و تحت شرایط انحصاری کنونی در بازار خودرو کار کند
در این صنعت ایران به مرکزی برای تولید خودروهای خارجی تبدیل می شود و شرکت‌های خارجی نه تنها برای بازار ایران بلکه برای تامین نیاز منطقه می توانند از کارخانه های واقع در ایران استفاده کنند. این کار منافع مالی زیادی برای اقتصاد ایران دارد. هزینه تولید خودرو در ایران بسیار بالا است و ایران نمی تواند با شرکت‌های بزرگ خودروسازی اروپا و اسیای شرقی رقابت کند.مصرف کنندگان هم  در صورتیکه قیمت خودروهای خارجی معادل قیمت جهانی آن باشد ترجیح می دهند از خودروهای خارجی استفاده کنند. صنعت خودروسازی تعطیل شود و ایران روی صنایع دیگر تمرکز کند
نرخ  رشدتولید خودرو  به دلیل افزایش رقابت افزایش  می یابد و کیفیت خودرو ها هم بهت می شود با ایجاد سومین شرکت خودروسازی، انحصاری که در بازار ایران وجود دارد از بین می رود و رقابت برای افزایش کیفیت خودرو افزایش پیدا می کند سومین شرکت بزرگ خودروسازی ایجاد شودو بخشی از سهم ایران خودرو و سایپا را  از آن خود بکند
این کار باعث افزایش اتوماسیون و ارتقای کیفیت خودروها می شود. خودروهای تولید ایران نمی تواند با خودروهای غربی از نظر کیفیت رقابت کند ولی تعطیل کردن صنعتی با این همه نیروی کار هم کاری غیر اقتصادی است .به همین دلیل با انعقاد قرارداد با شرکت‌های خارجی،صنعت خودروی ایران می تواند به مونتاژ روی بیاورد. صنعت خودروسازی از تولید دست بکشد و به مونتاژ روی بیاورد
شرکت‌های خودروسازی و قطعه‌سازی چینی نقش مهمتری در بازار ایران بدست آورند. این کار باعث از بین رفتن سهم سایپا و ایران‌خودرو می‌شود و سهم خودروسازان چینی بیشتر می‌شود. چین همیشه یک شریک اقتصادی برای ایران بود و هم اکنون هم یک شریک اقتصادی و سیاسی بسیار مهم برای ایران  محسوب می شود.در سال‌های اخیر فروش خودروهای چینی در بازار ایران رشد  زیادی کرده است زیرا قیمت انها پایین است و طبقه متوسط ایران توان خرید آنها را دارند. صنعت خودروسازی ایران با شرکت‌های چینی قرارداد جوینت ونچر منعقد کند
همکاری شرکت پژو  و رنو با شرکت‌های ایرانی و مشارکت در تولید انواع خودروها از  نتایج این سناریو است فرانسه هم در سال‌های اخیر شریک اقتصادی مهمی برای ایران بوده است . زیر ساختهای صنعت خودروسازی ایران  با ساتفاده از تکنولوژی های منتقل شده از فرانسه تکمیل شده است و به همین دلیل تشابه زیادی با تکنولوژیهای مورد استفاده در خودروسازی فرانسه دارد. امضای قرار داد جوینت ونچر با این کشور برای هر دو طرف ساده تر است. البته نگرانی هایی در مورد پایداری آنها به توافق هایشان با ایران در شرایط سخت وجود دارد. صنعت خودروسازی ایران با خودروسازان فرانسوی قرارداد جوینت ونچر امضا کند
زیر ساخت تولید قطعات خودروسازی در ایران تغییر می کند و تکنولوژی المان به ایران منتقل می شود. برای کارخانه های تازه ، ماشین الات جدید از المان وارد می شود ولی هنوز تعدادی واحد تولیدی بر مبنای تکنولوژی فرانسه فعالیت خواهند کرد شرکت‌های خودروسازی ایرانی با قطعه سازان و خودروسازان المانی قراردادهایی منعقد خواهند کردو المان جایگزین فرانسه در صنعت خودروسازی ایران می شود خودروسازی ایران با شرکت‌های المانی توافق جوینت ونچر امضا کند