حمیدرضا طهماسبی پور| اقتصاد در هرجای دنیا، تنها یک تعریف دقیق و مشترک دارد که با عنوان علم اقتصاد شناخته می‌شود. اقتصاد با وجود  فرصت‌ها و ظرفیت‌ها تعریف می‌شود و بهبودش نیازمند سرمایه‌گذاری است. درتعاریف دقیق اقتصادی هم، سرمایه‌گذاری با وجود اطلاعات شفاف، دقیق و با سنجش‌های اقتصادی ساماندهی می‌شود. حال برای داشتن این اطلاعات، گزارش‌های استاندارد وهمسان نیاز است تا بتوان اقتصادهای مختلف و شرایط متعدد را به یک ادبیات و روایت تفسیر و بررسی کرد.

 

چرا که درهرجای دنیا، قابلیت‌های متفاوتی وجود دارد و سرمایه‌گذاران برای بهره‌گیری بیشتر به دنبال اطلاعات مالی دقیقی هستند که بتوانند درست تصمیم بگیرند.

در ایران و پس از اجرای توافق هسته‌ای، انبوهی از سرمایه‌گذاران خارجی به سمت ایران و اقتصادِ نیازمند به رشد ما آمدند اما نتوانستند این ملاک و مقیاس را برای تصمیم‌گیری درست بیابند. بدین معنی که استانداردهای گزارشگری مالی در ایران با ساختارهای جهانی همسان نبود و باعث شد تردیدهایی برای ورود به بازار ایران پدیدآید.

حال اگر بدانیم که رشد تجارت بین‌المللی باعث پیوستگی اقتصادی فزاینده شده است، باید به موضوع تمایل جهانی  به هماهنگ‌سازی استانداردهای حسابداری در میان کشورها بیشتر توجه کنیم.زیرا تعداد زیادی از کشورها، استفاده از استانداردهای بین‌المللی حسابداری را پذیرفته‌اند و ما هم در ایران نمی توانیم از این قاعده مستثنی باشیم.

استانداردهای مذکور با افزایش قابلیت مقایسه و کیفیت اطلاعات مالی موجب شفافیت اطلاعاتی می‌شود که از یک طرف به سرمایه‌گذاران و سایر ذینفعان در اتخاذ تصمیمات اقتصادی آگاهانه‌ترکمک می‌کند و از طرف دیگر با کاهش شکاف اطلاعاتی بین دارندگان اطلاعات و سرمایه‌گذاران، موجب تقویت پاسخگویی می‌شود.

ضمن این‌که با آشنایی سرمایه‌‌گذاران با فرصت‌‌‌ها و تهدیدهای سرمایه‌گذاری در سطح جهان، امکان تخصیص بهینه سرمایه و افزایش کارآیی اقتصاد فراهم می‌شود.

درهمین رابطه حدود ۵ سال است که کار بر روی استاندارد گزارشگری مالی بین‌المللی IFRS در سازمان حسابرسی آغاز شده و مقرر است تا صنعت بیمه، بورس و بانک‌ها با این روش صورت های مالی خود را گزارش گیری کنند. زیرا  برای تعامل با پیکره جهانی اقتصاد، نیازمند شفافیت و هم زبانی هستیم.

هم زبانی بدان معنی که استانداردهای یکسانی داشته باشد و قابلیت قیاس و سنجش داشته باشد. در این خصوص با  دکتر موسی بزرگ اصل عضو هیات عامل سازمان حسابرسی گفت و گویی داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

 

به عنوان پرسش نخست در خصوص استاندارد گزارشگری مالی (IFRS) توضیح داده و بگویید که منشا پیدایش این استاندارد از کجاست و جایگاه  آن در حوزه اقتصادی و مباحث حسابرسی چیست؟ 

استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی IFRS  مخفف International Financial Reporting Standards  است. این استانداردها توسط هیات استانداردهای بین‌المللی  تعیین می‌شود که مقرآن در لندن است. این مرکز ۱۶ نفر عضو تمام وقت دارد و زیر نظر بنیاد  IFRS است که در امریکا ثبت شده و در لندن فعال است. اعضای این بنیاد و هیات از قاره‌ها و کشورهای مختتلف انتخاب می‌شوند و همه از کشورهای غربی نیستند.

این هیات ریشه اش به سال ۱۹۷۳ باز می گردد که توسط ۱۰ کشور تشکیل داده شد و درحال حاضر ۱۲۰ کشور این استانداردها را به اجبار و اختیار پذیرفته اند. هدف اصلی این بنیاد و هیات هم این است  که یک زبان مشترک برای گزارشگری مالی در دنیا ایجاد کند و شرکت‌ها در سرمایه گذاری وضعیت مالی مقایسه شوند. به صورت عمومی هم، عمدتا شرکت‌هایی هم اکنون مشمول این  استاندارد شده اند که  در حوزه  بانک و بیمه و بورس فعال هستند. چرا که با استاندار IFRS قابیت مقایسه درکشورهای مختلف با معیارهای مشابه در صورت‌های مالی ایجاد می‌شود.

به صورت خلاصه می توان گفت که هدف انتهایی در این استاندارد؛ آن است که با  ایجاد شفافیت در اقتصاد جهانی و کاهش کیفیت اطلاعات، جریان سرمایه تسهیل شود وهزینه سرمایه در دنیا کاهش پیدا کند.

 

 با توجه به توضیحات شما، اهمیت کلی استاندارد IFRS در اقتصاد ایران چیست و چرا باید به این استاندارد ملحق می شدیم؟

در ایران فلسفه کلی ای که برای ایجاد IFRS استفاده شده، برای ما هم کاربرد داشته است. شرکت‌های ما در سالهای اخیر وقتی می‌خواهند برای تامین مالی به مجامع  بین‌المللی بروند، با اولین چیزی که مواجه می شدند این بود که  از آنها اطلاعات شفاف و دقیق با استانداردهای جهانی می خواستند که باید مبتنی بر این استاندارد باشد.

بعضا و به صورت موردی برخی شرکت‌ها این استانداردها را اجرایی می‌کردند اما برای اینکه این ساختار به نفع اقتصاد ایران بهبود پیدا کند، باید ما از این استانداردها تبعیت می‌کردیم.

به صورت نمونه، در بورس اگر قرار باشد سرمایه خارجی بیاید، باید وضعیت مالی توسط سرمایه گذار خارجی بررسی و مقایسه شود تا سرمایه گذار خارجی بداند که در میان کشورهای مختلف و شرکت‌های مختلف چه وضعیتی دارد.

در کل باید  شرکت ایرانی معیار و استاندارد‌های جهانی را در حوزه اطلاعات مالی داشته باشد تا ریسک سرمایه گذاری در اقتصاد ایران کمتر شود و شفافیت بالا برود.

در یک کلام، ضرورت گزارشگری مالی با استاندارد IFRS در اینجاست که برای جذب سرمایه و تامین مالی، نیازمندیم که به این سیستم بپیوندیم و ریسک سرمایه‌گذاری در ایران را  پایین بیاریم؛ زیرا با معیارهای جهانی منطبق بودن یک کمک به اقتصاد ایران خواهد بود.

 

  ضرورت اجرای IFRS در صنعت بیمه ایران دقیقا کجاست و  چرا سازمان حسابرسی این استاندارد را برای فعالان این حوزه الزام کرد؟

صنعت بیمه یکی از صنایعی است که مثل بانکها، بیشترین مراودات جهانی را با کشورهای دیگر و شرکت های بیمه ای دنیا دارد. به دلیل مسائل اتکایی و پشتیبانی از بازرگانی خارجی، این صنعت به دنیا متصل است و اگر بخواهد راحت تر مراوده کند باید زبان بین‌المللی را رعایت کند. از همین رو برای حرکت آسان‌تر در مراودات خارجی، صنعت بیمه باید زبان اطلاعات مالی‌اش بین‌المللی شود و در روابط و سرمایه‌گذاری‌ها و همکاری‌های مشترک اطلاعات دقیق و شفاف را ارائه کند.

به همین دلیل سازمان حسابرسی در مجمع عمومی سازمان (سال ۹۵ ) صنعت بیمه  را به عنوان یکی از صنایعی انتخاب کرد که در مرحله اول باید استاندارد جهانی IFRS  را رعایت کند؛ چرا که از نظر ما این صنعت جزو صنایع پیشرو است.

 

  از دلایل این الزام گفتید. حال سوال اصلی این است که با اجرایی شدن IFRS  چه تحول محسوسی در صنعت بیمه عیان خواهد شد؟

استانداردهای گزارشگری مالی، همانطور که از اسمش معلوم است به دنبال شفافیت مالی است. یعنی می خواهد وضعیت بنگاه ها را همانطور که هست، درست  نشان دهد.

قاعدتا وقتی صنعت بیمه در وضعیت شفافی باشد، در سیاست‌گذاری‌های خرد و کلان تصمیم‌گیری را برای مدیران و ذینفعان و سیاست‌گذاران  صحیح‌تر می‌کند. یعنی  بر اساس اطلاعات قابل اتکا  و مطمئن،  تخصیص منابع در اقتصاد شکل می‌گیرد.

با این توضیح می توان گفت که فلسفه اول از اجرای این استاندارد گزارشگری مالی، شفافیت در سطح ملی و سطح بین‌المللی است.

شفافیت بیشتر چراغ راه است. با این رویه مدیران بنگاه ها، سرمایه گذاران و دولتمردان بهتر تصمیم می‌گیرند و کسی در این میان گمراه نمی شود.

به صورت نمونه اگر در این صنعت شرکتی زیان دهد و بتواند به دلیل کیفیت پایین گزارش‌های مالی، در صورت‌های مالی‌اش سود نشان دهد، ما سرمایه‌گذار را به چاه انداخته‌ایم. بزرگترین اتفاقی که با این رویه خواهد افتاد این است که شفافیت ایجاد می‌شود. این شفافیت ریسک‌های حاکم را به نحو دقیق افشا می‌کند و باعث می شود که همه ذینفعان درست  تصمیم بگیرند.

 

  پس از الزام ایجادشده برای صنعت بیمه، تحلیلی از وضعیت داشتهاید؟  اگر بخواهید یک بررسی دقیق از وضعیت گزارشگری در صنعت بیمه داشته باشید، وضعیت گذشته و حال بیمه را چگونه میبینید؟

صنایع مختلف ما در یک روند تدریجی بهبود گزارشگری مواجه هستیم . در صنعت بیمه، پیچیدگی هایی وجود دارد و در این بخش معافیت های زیادی به بیمه‌ای‌ها داده شده است  تا بتوانند اماده شوند برای دو مرحله.

یک مرحله IFRS شماره ۴ است که در صنعت بیمه هم اکنون جاری است. در IFRS  شماره ۴ کار کمی ساده تر است و معافیت هایی داده شده است تا این صنعت برای فاز اصلی که IFRS شماره ۱۴ است آماده شوند.

در حوزه رعایت استانداردها به کمتر صنعتی این چنین فرصت داده شده است و خود این موضوع نشان از پیچیدگی‌های صنعت بیمه دارد . خود این فرصت، نشان می دهد که مرحله بعدی کار سخت تر است که باید از سال ۲۰۲۱ استاندارد ۱۴ IFRS  اجرا شود. چیزی که الان درباره وضعیت گزارشگری صنعت بیمه دیده می شود، جز معدود مواردی، صنعت بیمه با استانداردهای جهانی همسو است و مشکل خاصی دیده نمی‌شود.

 

  این موارد که در آنها همسویی دیده نمیشود و باید کار بیشتری روی آنها انجام شود در چه بخشهایی است؟

ذخیره فنی تکمیلی و خطرات طبیعی در شرکت های بیمه ای یکی از محورهایی است که با مشکل و ابهام مواجه است و با کسری  مواجه است؛ هم در استانداردهای ملی و داخلی  باید این بخش  شفاف تر شود و هم مطابق با استانداردهای بین‌المللی.

برای ذخیره خطرات فنی تکمیلی خطرات طبیعی که برای حوادثی مثل زلزله در نظر گرفته شده در گزارش های بین المللی پذیرفته نمی شود و این گرفتاری دیگری است که در ذخایر خسارتها باید شفاف سازی شود  زیرا به صورت کلی در صنعت بیمه با کسری ذخیره مواجهیم . همچنین افشائیات ریسک‌های بیمه ای باید در صورت های مالی بیشتر منتشر شود که هم اکنون نمی‌شود.

اما به جز این موارد، در بقیه جاها مثل سایر بخش ها هستیم و ویژگی خاص نداریم و استانداردها به صورت کلی همسو است .

به اضافه اینکه در یادداشت های توضیحی هم باید درباره ریسک ها هم باید توضیح بیشتری بدهیم.

به صورت کلی به فعالان این صنعت باید این توجه را داد که خود را آرام آرام برای ۲۰۲۱ آماده کنند تا مرحله اصلی این گزارشگری را اجرایی کنند. زیرا ۱۷ IFRS  برای ۲۰۲۱ لازم‌الاجراست.

 

  تحلیل شما از آمادگی صنعت بیمه  برای اجرای استاندارد IFRS  مثبت است؟

بله وضعیت مثبت است. صنعت بیمه با حرکت ۶ ماهه می تواند خود را  وفق دهد.آن طور که اطلاع دارم ، الان کارهای آموزشی شروع شده و برخی شرکت‌ها کمیته های مربوطه را  تشکیل داده اند و به صورت خلاصه گزارش های مجامع برای تیر که انجام شود ، تمرکز بعدی این شرکت‌ها قطعا باید روی صورت های مالی باشد، که هست.

 

  تفاوت استانداردهای حسابداری ملی ما با استاندارد IFRS  چیست و در چه سرفصل هایی نیازمند کار بیشتر برای به روز رسانی هستیم؟

استانداردهای حسابداری ما در حوزه بیمه به بحث ذخایر طبیعی بر می گردد که مهمترین است . در حوزه ابزارهای مالی  مثل  سرمایه گذاری در سهام و اوراق مشارکت هم فاصله داریم. ریسک های ابزار مالی مانند نقدینگی، ریسک اعتباری و بازار نیازمند آن هستند که افشائیات گسترده تری در خصوصشان صورت بپذیرد که در صورت های مالی باید بیاید. ما در استانداردهای ایران این الزام ها را نداریم اما برای ای اف اس ار باید داشته باشیم.

فرض کنید که اگر حدود ۳۰۰ هزار شرکت داشته باشیم ، نمی خواهیم همه شرکت ها ملزم به اجرای IFRS  باشند.

زیرا  اجرای این الزام هزینه دارد و در همه جای دنیا هم این کار را نکرده اند . در دنیا بانک ها و بیمه ها را به این سمت می برند و ما هم می خواهیم این کار را بکنیم که شرکت های بورسی و بانکی و بیمه ای  را ملزم کنیم تا صورت های مالی اینگونه ای داشته باشند.

شرکت هایی که در گسترده  بین المللی کار می کنند باید این استاندارد را رعایت کنند و به همین دلیل دو نظام گزارشگری خواهیم داشت که شرکت های بزرگ و بین‌المللی با استانداردهای IFRS  منطبق خواهند بود و شرکت‌های کوچکتر تنها استانداردهای ملی را پاس خواهند کرد.

 

 با اجرای استانداردهای IFRS  چشماندازهای مثبت و منفی در صنعت بیمه چه خواهد بود؟

تقویت روابط بین المللی شرکت‌های بیمه ای مهمترین نکته در این خصوص خواهد بود. از لحاظ کلی انتظار داریم این استانداردها ، اجرایشان در صنعت بیمه به شفافیت بیشتر منجر شود .

بزرگترین دستاورد و محصولات اجرای این استاندارد  شفافیت است که باعث می شود واقعیت های اقتصادی را در زمانی که اتفاق می افتد گزارش کنیم چه خوب و چه بد.

به صورت نمونه نباید وضعیت بد شرکتی مانند کنتور سازی را که برایش درآمد نشان داده‌ند که واقعیت نبوده و یک تخلف بوده است و به ضرر بازار سرمایه شده را شاهد نباشیم.

بدان معنا که  نقاط مثبت و منفی هر شرکت به ذینفعان معرفی می‌شود و این توان مالی محرز می‌شود و بدها هم همینطور.

 

 چالشهای منفی این استاندارد برای صنعت بیمه چه خواهد بود؟

چالش های منفی این است که تغییر داریم. تغییر نیازمند مدیریت است. مثلا بهبود سیستم‌های مالی و نرم افزاری شرکت‌ها یک تغییر است که هزینه بر است. باید این سیستم ها به روز شود. آموزش نیروی انسانی و بهره گیری از افراد مالی قویتر در صنعت بیمه موضوع  ضروری است که باید در این بخش بدان توجه کرد.

اما نکته مهمتر که می‌توان چالش ارزیابی‌اش کرد این است که درک مدیران صنعت بیمه را هم باید مد نظر داشت. نکته دیگراین است که باید ضرورت اجرای این استاندارد و اصل موضوع برای مدیران ابتدا جا بیفتد و بدانند این موضوع چه کمک بزرگی به رشد این صنعت می‌کند. تا زمانی که مدیران به این باور نرسند، اجرای استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی سخت است. زیرا این موضوع منابع انسانی و منابع مالی می خواهد که با تصمیم مدیران تخصیص خواهد یافت.

 

 در حوزه اجرای IFRS چه زیرساختهای اطلاعاتی لازم است که ممکن است در آنها ضعیف باشیم؟

ما در برخی بخش ها ممکن است ناقص باشیم. باید نرم افزارها را به روز کنیم و دیتاهای بیشتری را وارد کنیم.

در حوزه تکنولوژی اطلاعات نمی توانیم بگوییم تمام اطلاعات را داریم  و کار بیشتر می‌خواهیم تا تولید اطلاعات  در این حوزه بیشتر شود.

 

 یکی از خصایص فرهنگی ما در اقتصاد ایران پنهان کاری و عدم افشای اطلاعات است. گاهی دیده میشود که شفافیت نداریم و مدیران و سازمانها اطلاعات لازم را ارائه نمیدهند. برای تقابل با این فرهنگ چه باید کنیم تا اجرای استانداردهای IFRS  و شفافیت اطلاعاتی با مشکل مواجه نشود؟ تدابیر یا راهکاری در این بخش دارید؟

کاری که ما در این بخش کرده ایم این است که نهادهای مسئول، مثل بیمه مرکزی، بورس وسازمان حسابرسی را در این زمینه هماهنگ کرده ایم .

باید توجه داشت که یک سری استاندارد لازم الاجرا مقابل ماست . کار کارشناسی اش در سطح بین المللی و داخلی انجام شده و باید اجرایی شود، زیرا ما می خواهیم با دنیا همراه باشیم.

اینکه این استانداردها به شرکتی لطمه می زند یا نه در همه جا مطرح هست.  ما نمی خواهیم و نمی توانیم دور خودمان دیوار بکشیم.  باید در سطح جهانی حرکت کنیم تا تقویت شویم.

میل به پنهان کاری و به تاخیر انداختن اخبار بد را می بینیم و به آن واقف هستیم.

در حال حاضر هم این اتفاق در صنعت بانکداری بیشتر این موضوع دیده می شود و خوشبختانه در صنعت بیمه کم تردیده می شود.

در این خصوص خوب است به این نکته توجه کنیم که ممکن است برخی مدیران  بتوانند معضلات شرکت ها را برای مدتی پنهان کنند .ممکن است  مدیر در کوتاه مدت خود را موفق نشان دهد اما  باید بدانند که در کل، صنعت بیمه زیان می بیند و مثل قبل که دیده‌ایم به یکباره این مشکلات آوار خواهند شد.

در این بخش و برای تقابل با پنهان کاری باید خود را ملزم کنیم که  وضعیت واقعی را فقط نشان دهیم؛ هر چند که فرهنگ پنهان کار هست.

 

 برای تقابل با رویه پنهان کاری مکانیزم مقابله ای و یا تنبیهی وجود دارد که بتواند سلامت اجرای این استاندارد را تضمین کند؟

نهادهای ناظر وجود دارند . این نهادها تصمیم می گیرند و گرفته اند که  باید صنعت بیمه این استاندارد را اجرا کند .

در کنار این الزام ها هم، یک فرد مستقل  این استانداردها را با گزارش‌هایی که تولید خواهد شد منطبق می کند.این موضوع مختص صنعت بیمه هم نیست . بازرسی هم مد نظر است و در این میان،  کارکرد حسابرسی هم به کار می آید.یک نفر مستقل با تخصص می اید و  صورت‌ها را بررسی می کند و اگراستانداردها  رعایت شده باشد  که تایید خواهند شد و اگر هم رعایت نشده باشد افشا می شود. اما بخش دیگری از این موضوع، به سازمان بورس و نهادهای ناظر هم بر می گردد که گزارش ها را می بیند و اگر وضعیت گزارش ها مطلوب نباشد نماد شرکت ها را می بندد.

در این حوزه،  بیمه مرکزی هم دنبال راهکارهایی است که نواقص را بگیرد چرا که نظارت مالی و عملیاتی می کند. مثل کاری که برای بانک‌ها شد می تواند شکل بگیرد.سال گذشته بانکها مجبور شدند مطالبی که در گزارش‌ها نوشته شده است و اصلاحاتی را که انجام نداده بودند، در صورت های مالی اعمال کنند.

 

 توصیه شما برای صنعت بیمه چیست؟

بیمه مرکزی نیاز هست که راهبری شرکتی را در صنعت دنبال کند و کمیته های حسابرسی در شرکت ها مستقر کند  تا نظارت بر سلامت را دنبال کند .

در این خصوص راهکارهای جانبی هم مد نظر است و باید مراقب استقلال حسابرسان بود که نکند مدیریت اجرایی حسابرس را تحت تاثیر خود قرار دهد. همچنین باید حسابرسان خاص صنعت بیمه را استفاده کرد تا  سلامت را تایید کنند. همچنین باید کنترل داخلی و بخش حسابرسی داخلی  تقویت شود . بیمه مرکزی باید فشار بیاورد که این بخش ها بهبود یابد. همچنین تقویت نظارت مالی و عملیاتی هم موضوع دیگری است که در این بخش باید  از سوی بیمه مرکزی اجرایی شود.

 

 به نظر شما میان آیین نامه توانگری مالی واستانداردهای IFRS ارتباطی وجود دارد؟

بی ارتباط نیست. محاسباتی که در توانگری مالی می شود متناسب است با صورت مالی. پایه محاسباتی صورت های مالی است و پایه آن هم استانداردهاست که با هم مرتبط خواهند بود.

 

  اکنون برای اینکه صنعت بیمه بتواند این استانداردها را اجرایی کند چه تغییراتی را باید انجام بدهد؟

مهمترین تغییر در حوزه زیر ساخت اطلاعات خسارت است که  باید تغییر کند. صنعت بیمه  از طریق بیمه از مردم پولی  می‌گیرد و باید خسارت داده شود. خسارتها از نظر حجم و برآورد و طول زمان تسویه شامل موارد متنوعی است و این تفاوت ها برآورد را مشکل و خاص می کند. گاهی یک خسارت ۳ سال در دادگاه دنبال می شود و این یک یا دو پرونده نیست و تنوعشان زیاد است در رشته های مختلف. همین موضوع کار برآورد را  پیچیده می کند، از همین رو، هر چه اطلاعات طبقه بندی شده داشته باشیم و سوابق را دسته بندی بر اساس رشته‌های مختلف داشته باشیم و در درون ان با کیس های خاص داشته باشیم  صنعت بیمه ذخایر را دقیق تر اعلام می‌کند  و برآورد را ساده تر می کند.

از همین رو باید سیستم های آی تی باید یکپارچه شود و متصل شود و آپدیت باشد  که متاسفانه این یکپارچگی را نداریم.

 

 در حوزه تبعات ملموس اجرای استاندارد  IFRS گفتید که جذب سرمایهگذاری خارجی  را تسهیل میکند. این موضوع چکونه اجرایی میشود؟

وقتی جاده ای قرار است ساخته  شود زیرساخت می خواهد. IFRS   را ما به عنوان یک ابزار توسعه ای و کلان می بینیم.

مثلا در هر کشوری برای سرمایه گذاری امنیت لازم است . وقتی  در اطراف ما جنگ است و ریسک سیاسی بالاست، سرمایه گذاران احتیاط بیشتری می کنند.

محورهای دیگری هم هست؛ تضمین برگشت سود، اصل و قوانین حاکم بر کسب و کار (۵۰ امضا برای یک کسب و کار در کشور یک و ۴۰ امضا در کشور ۲) نکاتی است که با عنوان ریسک سرمایه گذاری شناخته می شوند.

ریسک‌های سیاسی و اقتصادی و نوسان‌های نرخ ارز و …. همه بر ریسک موثر است. در گزارش های مالی ما به دنبال این هستیم که نوری را روشن کنیم تا تاریکی های اقتصاد ایران کمتر شود و ریسک کاهش یابد.

مسئله  شفافیت است.  وقتی شرایط کلی هم درست باشد، باید نور باشد و تاریکی نباشد. سرمایه گذاری در این وضعیت انجام  را ریسک دار می بیند.

در گزارش گری مالی ما این تاریکی را کم خواهیم کرد . یعنی ریسک را کم می کنیم و سود مورد انتظار را شفاف کی کنیم . ما IFRS  را در این چارچوب می بینیم که کلان است . درباره میزان سرمایه گذاری فعلا تخمینی نداریم و این استاندارد را به عنوان  زیر ساخت سازی می دانیم .

 

 اگر بخواهیم اهمیت اجرای استاندارد IFRS را برای مدیران بیمهای توضیح دهیم، به این پرسش پاسخ دهیدکه چرا مدیران بیمهای  باید IFRS را اجرا کنند؟

ممکن است یک مدیری الان باشد که کسی از او این الزام را نخواسته باشند. وقتی در یک کشور این کار را می خواهیم اجرا کنیم، نمی آییم فقط درباره او حرف بزنیم. ما در صنعت بیمه به عنوان یک صنعت پیشرو این کار را الزام کرده ایم.

IFRS یک قطعه نیست که بگذاریم روی یک ماشین و بگوییم کار کند.  ما از سال ۹۰ بحث تدوین مقررات و ترجمه استاندارد ها و راهنماها را شروع کردیم و ۵ سال است که سازمان حسابرسی را درگیر کرده‌ایم. این کار زمان بر بوده  و نمی گوییم هرکس خواست بردارد و اجرا کند. در همه جای دنیا بر اساس صنعت این استانداردها تعریف شده و برای صنعت بیمه هم اینکار را تعریف کرده‌ایم و قوانین و مقررات  نفعی برای جمع می‌سازد که باید اجرا شود.

 

 به نظر شما اجرای استاندارد IFRS  میتواند بر کیفیت سود دهی صنعت بیمه هم موثر شود؟

بله. اگر دقیق اجرا شود کیفیت سود را بالا می‌برد. منظور از سود باکیفیت در دیدگاه من این  است که، آن چیزی که دقیق است را خوب نشان دهد. یعنی کیفیت سود را به ذینفعان به درستی نشان دهد.

به زبان ساده یعنی اینکه،  اگر دو شرکت سود متفاوت داشته باشند بتواند آن را درست نشان دهد و به شرکت‌ها اجازه نمی دهد که با ابزار سود اجازه بازی بدهد. یعنی سود عملکرد واقعی را نشان داده و پیش‌بینی وضعیت را بهتر نمایش می‌دهد.  این تاثیر خود را به این شکل نشان می دهد که شرکت‌های قوی‌تر، بهتر نشان داده می شوند و این یعنی سود صنعت بیمه.

 

 در بحث بیمه گذاران عمر با توجه به ماهیت متفاوتش اجرای این استاندارد  تغییر وضعیتی ایجاد خواهد کرد؟

بیمه‌های عمر و زندگی چون وضعیت متفاوتی دارند باید حسابشان جدا شود. طبق قوانین کشورمان در این حوزه و تفکیک وضعیت یک الزام بوده است ولی صنعت بیمه هنوز وارد این حوزه نشده بود. اکنون تغییراتی از سوی بیمه مرکزی دنبال شده که باید تفکیک این حوزه خود را نشان دهد . این الزام است چون بیمه های عمر تنوع دارند و هم خودشان ماهیت پس انداز دارند . این چیزی شبیه سپرده است و باید تفکیک شود از بیمه عمری که خسارت به فوتی می دهد.

اما در این خصوص یک نکته وجود دارد. چون بیمه عمر کمتر از ۱۲ درصد پرتفوی صنعت بیمه است به صورت اساسی تغییری در صورت های مالی این بخش ایجاد نمی کند چون وزن بالایی ندارد.

تعدادی از شرکت‌های بیمه‌ای داریم که  بیمه عمرشان بیشتر است که خود این شرکت ها کوچک هستند. شرکت‌های بیمه‌ای بزرگ ما بیمه‌های غیر زندگیشان سهم بالا دارند اما به هر سو باید در این بخش کارهای اساسی رخ دهد.

در حسابداری یک اصل داریم که هرچه یک قضیه محاسباتش پیچیده‌تر و ذهنی‌تر باشد باید اطلاعات بیشتری درباره اش منتشر شود. مثلا موجودی که در  بانک است، وضعیت روشنی دارد که اینقدر است. اما وقتی در بیمه عمر صحبت می کنیم که اینقدر ذخیره ریاضی داریم، با هزار اما و اگر در نظر گرفته شده است.یعنی نمی توانیم در این بخش با اطلاعات کم که محاسبات پیچیده داشته است شفافیت بسازیم.

وقتی اطلاعات کمی منتشر کنیم یعنی ابهام ساخته ایم. باید مفروضات و نرخ های تنزیل و تعدیل های قابل تسویه در ۱۰ سال بعد افشاییات بیشتر داشته باشد. از همین رو شرکت‌های بیمه‌ای باید در صورت‌های مالی توضیح دهند تا اجرای این استاندارد عملیاتی شود.

 

 اجرای IFRS در حوزه مخاطبان و مشتریان صنعت بیمه و  بیمه گذاران چه تاثیری خواهد داشت. ایا این استاندارد باعث آن می شود که مردم اطلاعات بیشتری بگیرند؟

قطعا. ما در بیمه توسعه دیدیم که مردم برای خسارت‌ها به مشکل خوردند. زیرا شرکت شفافی نبود و اطلاعات لازم را به سهامدار و قانون و مردم نمی داد. اگر اطلاعات شفاف باشد نهادهای ناظر اخطار می دهند و مطلع می شوند و این شرکت‌ها زیر ذره بین فعالان و رسانه ها قرار می گیرند. این بدهی‌های شرکت ها مشخص می‌شود و مردم  اطلاعات می‌گیرند و این گونه  به  تمام ذینفعان کمک خواهد شد.

 

  درباره زمانبندی اجرای IFRS هم توضیح می فرمایید؟ برای اجرای این استاندارد برآورد زمانی دارید؟

زمان‌بندی انجام شده است. الان الزام ایجاد شده و باید برای سال ۹۵  صورت های مالی با این الزام داده شود. اما چون دوره اول بود تا حدی سازمان ها کنار آمدند و فکر می‌کنم شرکت های بیمه ای در یک دوره ۵ ماهه این کار را سامان دهند. اما می دانیم و پیش بینی داریم که نواقصی در این دوره باشد در سال‌های اول.  بیمه‌ای‌ها ورژن‌های اولیه را با این صورت ها خواهند داد.

ما انتطار نداریم سری اول بی نقص باشد. پیش بینی نقص داریم  در سال‌های اول اما تاخیر نخواهیم انداخت و ورژن های بعدی را دنبال می کنیم تا اجرایی شود.